समृद्ध लाभार्थ्यांची गोष्ट : नाशिक

१० जिल्ह्यातील जमीन धारकांनी महामंडळासोबत सरळ खरेदी व्यवहार केला. आर.टी. जी.एस द्वारे पैसे बँकेतील खात्यात जमा झाल्यानंतर तो पैसा त्यांनी कुठे व कसा वापरला हे सांगणारी नाशिकमधील लाभार्थ्यांची गोष्ट

नाशिकमधील सिन्नर तालुक्यातील दुसंगवाडी गावातील नाना ढमाले आणि पाटोळे गावातील बस्तीराम शिरसाठ हे समृद्धी प्रकल्पातील अनेक लाभार्थ्यांपैकी दोन भूधारक लाभार्थी!

नाना ढमाले यांची एकूण पाच एकर शेती होती. लहानपणापासूनच शेती करण्याचा अनुभव गाठीशी आहे कारण लहान असल्यापासून वडिलांच्या हाताखाली त्यांनी काम केलेलं होतं. त्यामुळे प्रकल्पात आपली शेती जाणे म्हणजे काय याचं दुःख ते चांगलेच जाणून होते. त्यांची दहा एकर जमीन अनेक वर्षांपूर्वी धरणात गेली त्यावेळी त्यांच्यावर आभाळ कोसळले होते. पण त्यातून ते सावरले. त्यावेळी पैसे मिळायला त्यांना कज्जेदलाली करावी लागली होती. अखेरीस लाख-दीड लाख रुपये मिळाले. परंतु ते वेळेत मिळाले नाहीत, त्यासाठी एवढा संघर्ष करावा लागला, त्यामुळे समृद्धीत जमीन जाणार म्हटल्यावर सुरुवातीला त्यांचे अवसान गळाले होते. परंतू सर्व प्रक्रिया समजून घेतल्यानंतर धीर आला व त्यांनी जमीन देण्याचे निश्चित केले. पाच एकरपैकी त्यांची एकूण एक हेक्टर तीस गुंठे जमीन प्रकल्पाच्या उपयोगात येणार आहे. जमीन व्यवहारानंतर त्यांना एक कोटी २३ लाख रुपये मोबदला मिळाला. या पैशांतून त्यांनी घराचे बांधकाम केले, जुन्या घराला नवीन साज चढवला. तसंच गंगापूर धरणाजवळ गिरणारे येथे असलेल्या वीटभट्टीतही काही पैशांची गुंतवणूक नानांनी केली आहे. यासोबतच शेतीच्या बदल्यात शेतीच घ्यायची हा निर्धार त्यांनी आधीच करून ठेवला होता. त्यामुळे समृद्धीचे पैसे मिळाल्यानंतर त्यांचे काय करायचे हे निश्चित होते. गंगापूर धरणाजवळच तीन एकर बागायती शेती त्यांनी बघून ठेवली आहे. तिच्यासंदर्भात बोलणी सुरू आहे. मात्र, व्यवहार अद्याप झालेला नाही, अशी माहिती नानाजींनी दिली. भविष्यात भाजीपाला पिकवून तो मुंबईला पाठवून विकण्याचा निर्धार नानांनी केला आहे.

नानांप्रमाणेच पाटोळे गावातील बस्तीराम शिरसाठ यांचीही काहीशी अशीच कहाणी आहे. गेल्या २५ वर्षांपासून ते शेती करत होते. बस्तीराम शिरसाठ यांचे पाच जणांचे कुटुंब. संपूर्ण कुटुंबाची मदार शेतीवरच. त्यांची पाच एकर शेती होती. मात्र त्यातही त्यांच्या भावाचा हिस्सा होता. त्यामुळे जे काही उत्पन्न शेतीत येत ते वाटून घ्यावे लागत. वडिलोपार्जित शेती असल्याने दोघेही भाऊ आनंदाने जमीन कसत. परंतु त्यातून मिळणारे उत्पन्नही तुटपुंजे होते. शेतात गव्हाबरोबरच बस्तीरामजी कांदा, बाजरी, ज्वारी आणि मका ही पिकेही घेत. शेती पूर्णपणे पावसावरच अवलंबून असल्याने पाण्याचे नियोजनही त्यांना नीट करावे लागे. पाच एकरात वर्षभरात एवढी पिके घेऊनही बस्तीरामजींच्या हाती पडत जेमतेम लाख-दीड लाख रुपये. एवढ्या तुटपुंज्या उत्पन्नात पाच जणांच्या कुटुंबाचे भागणे कठीणच असल्याने बस्तीराम यांनी शेतीला पूरक असा दुधाचा व्यवसाय सुरु केला होता. त्यासाठी त्यांनी गायी घेतल्या. मात्र, त्यांचा खर्च वजा जाता त्यातूनही मिळणारे उत्पन्न तसे कमीच, अशी तक्रार बस्तीरामजी करतात. समृद्धी महामार्गात बस्तीरामजींची एक एकर जमीन गेली. आपली जमीन सरकारी प्रकल्पात जाणार हे समजताच त्यांनी प्रथमतः प्रकल्पाला कडाडून विरोध केला. गावातल्या इतर शेतक-यांबरोबर मोर्चाही काढला. मात्र, अखेरीस एक एकराच्या बदल्यात आपल्याला पाचपट मोबदला मिळणार असल्याचे समजताच बस्तीरामजींचा विरोध मावळला. एक एकराचे त्यांना ३० लाख रुपये मिळाले. अवघ्या एका दिवसात त्यांच्या बँक खात्यात हा मोबदला जमा झाला. ३० लाखांमध्ये भावाचाही वाटा असल्याने बस्तीरामजींच्या हाती फक्त १५ लाख रुपये आले. या पैशांतून घराची डागडुजी आणि स्लॅब टाकून घेण्याचा त्यांचा निर्धार आहे. शिवाय दुधाचा व्यवसाय विस्तारण्यासाठी या पैशांतून दोन-तीन गायी घेण्याचाही त्यांचा मानस आहे. स्वतःच्या भविष्यासाठीही काही पैसा गाठीला लावून ठेवायचा आहे. तसेच उरलेल्या चार एकर जमिनीत आपला शेती व्यवसाय सुरूच ठेवायचा निर्णय त्यांनी घेतला आहे.

नाशिकप्रमाणे इतर जिल्ह्यातील हजारो लाभार्थीही या प्रकल्पाच्या माध्यमातून आता भावी आयुष्याची सोनेरी स्वप्नपाहत आहेत. नाशिकमधील लाभार्थ्यांच्या गोष्टी पाहण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा.

https://www.youtube.com/watch?v=2XzQq1HaOHQ&feature=youtu.be

Maharashtra Samruddhi Mahamarg

Maharashtra Samruddhi Mahamarg aims at providing an impetus to the overall development of rural areas by attracting domestic and foreign investments.

About Project

Get in touch

  • Maharashtra State Road Development Corporation Ltd
    Napean Sea Road, Priyadarshini Park,
    Mumbai 400 036, Maharashtra, India.
  • 91 22 23685909,
    91 22 26517900,
    Fax: 91 22 26417893.
  • info@msrdc.org